Odwierty w Dąbrówce Wielkiej. Miasto sprzeciwia się górnictwu

Od 27 sierpnia na prywatnych działkach w Dąbrówce Wielkiej mogą rozpocząć się prace geologiczne związane z poszukiwaniem i rozpoznawaniem złóż rud cynku i ołowiu. Firma Ferrite Resources Polska planuje wykonanie dziewięciu otworów badawczych, pobranie próbek, a następnie likwidację odwiertów. Władze Piekar Śląskich podkreślają, że obecna koncesja nie pozwala na wydobywanie surowców i nie oznacza zgody na uruchomienie kopalni. Samorząd deklaruje jednocześnie zdecydowany sprzeciw wobec przywrócenia działalności wydobywczej na terenie miasta.

Odwierty tylko na prywatnych działkach

Zgłoszenie dotyczące rozpoczęcia prac geologicznych wpłynęło do Urzędu Miasta Piekary Śląskie od spółki Ferrite Resources Polska. Zgodnie z przekazanymi informacjami roboty mają być prowadzone od 27 sierpnia 2026 roku do 1 marca 2027 roku. Zakres przedsięwzięcia obejmuje wykonanie dziewięciu otworów, pobranie materiału do badań oraz późniejsze zabezpieczenie i zlikwidowanie miejsc odwiertów.

Prace mają być prowadzone wyłącznie na nieruchomościach należących do prywatnych właścicieli. Gmina nie zgodziła się na wykonywanie odwiertów na należących do niej działkach. Miasto zaznacza jednak, że nie ma możliwości zablokowania robót wykonywanych na terenach prywatnych, jeżeli przedsiębiorca posiada odpowiednie uprawnienia i tytuły prawne do korzystania z nieruchomości.

Najważniejsze dla mieszkańców jest rozróżnienie dwóch odrębnych etapów działalności górniczej. Obecna koncesja nr 2/2021/p dotyczy poszukiwania i rozpoznawania złóż rud cynku i ołowiu w obszarze „Dąbrówka Wielka”. Nie jest to koncesja na wydobywanie kopalin ani zezwolenie na rozpoczęcie eksploatacji podziemnej. Oficjalne zestawienia koncesji potwierdzają, że dokument wydany spółce obejmuje działalność poszukiwawczo-rozpoznawczą.

Miasto trzykrotnie negatywnie opiniowało plany spółki

Sprawa rozpoczęła się w 2020 roku, gdy do samorządu trafił projekt dotyczący poszukiwania i rozpoznawania złóż w rejonie Dąbrówki Wielkiej. Prezydent Piekar Śląskich 24 sierpnia 2020 roku wydał pierwsze postanowienie negatywnie opiniujące wniosek. Miasto przedstawiło wówczas argumenty dotyczące między innymi ochrony środowiska, infrastruktury oraz możliwych konsekwencji przyszłego rozwoju działalności górniczej.

Mimo sprzeciwu samorządu 10 lutego 2021 roku organ koncesyjny udzielił spółce Ferrite Resources Polska koncesji nr 2/2021/p. Kolejne negatywne stanowisko prezydenta miasta zostało wydane 7 sierpnia 2023 roku, gdy przedsiębiorca wystąpił o zmianę warunków koncesji. Trzeci sprzeciw samorządu pochodzi z 30 kwietnia 2024 roku i dotyczył następnego projektu modyfikacji dokumentu. Ostatecznie liczba planowanych otworów została zmniejszona z trzynastu do dziewięciu.

Możliwości samorządu na etapie poszukiwania złóż są ograniczone przepisami. Prawo geologiczne i górnicze stanowi, że udzielenie koncesji na poszukiwanie lub rozpoznawanie takich kopalin wymaga opinii właściwego wójta, burmistrza albo prezydenta miasta. Opinia ta nie jest jednak wiążąca dla organu koncesyjnego, dlatego decyzja może zostać wydana także w przypadku sprzeciwu lokalnych władz.

Koncesja na wydobycie wymagałaby osobnej procedury

Ewentualne rozpoczęcie wydobywania rud cynku i ołowiu wymagałoby uzyskania nowej, odrębnej koncesji. Na tym etapie rola gminy byłaby silniejsza niż podczas opiniowania prac poszukiwawczych. Zgodnie z Prawem geologicznym i górniczym udzielenie koncesji na wydobywanie kopalin poza obszarami morskimi wymaga uzgodnienia z właściwym wójtem, burmistrzem lub prezydentem miasta. Kryterium takiego uzgodnienia jest zgodność planowanej działalności z przeznaczeniem oraz sposobem korzystania z nieruchomości.

Władze Piekar Śląskich zapowiadają, że w przypadku rozpoczęcia postępowania dotyczącego wydobycia wykorzystają wszystkie dostępne środki formalne i prawne. Samorząd deklaruje również bieżące monitorowanie działań przedsiębiorcy oraz organu koncesyjnego. Informacje o kolejnych decyzjach i etapach procedury mają być przekazywane mieszkańcom niezwłocznie.

Stanowisko miasta pozostaje konsekwentnie negatywne. Samorząd przypomina, że ostatnią tonę węgla w Piekarach Śląskich wydobyto 31 stycznia 2020 roku na terenie dawnej kopalni „Julian”. Władze miasta nie chcą powrotu szkód środowiskowych, problemów infrastrukturalnych i innych następstw kojarzonych przez mieszkańców z wieloletnią eksploatacją górniczą.